EHBO
Een ongeluk zit in een klein hoekje – ook bij dieren. Met basiskennis van EHBO voor huisdieren kun je snel en effectief handelen bij verwondingen, vergiftiging of andere noodsituaties, nog vóórdat je bij de dierenarts bent. Op deze pagina vind je informatie, tips en adressen waar je meer kunt leren over eerste hulp voor je huisdier.
Deze tips zijn bedoeld als eerste hulp bij noodsituaties. Raadpleeg altijd een dierenarts bij twijfel of bij ernstige verwondingen
Aanrijding
Stappenplan
- Blijf kalm en bel een dierenarts
- Probeer de hond niet onnodig te verplaatsen, dit kan tot ernstiger trauma leiden.
- Controleer de hartslag, de ademhaling en op grote bloedingen. Deze verhelpen voor vervoer naar de dierenarts kan levens redden.
Bloeding
Algemeen
Er zijn 3 soorten bloedingen: haarvaten-, aderlijke- en slagaderlijke bloeding. Bij inwendige bloedingen voelen de oren en poten koud aan.
Stappenplan
- Haarvatenbloeding
- Oppervlakkig bloeding
- Aderlijke bloeding
- Stelpen met drukverband
- Bij grote: knevelverband onder wonde aanleggen
- Slagaderlijke bloeding
- Tegendruk uitoefenen gedurende 5minuten
- Met propere doek of kompres aandrukken met hand
- Op drukpunt drukken (oksels, liezen, staartbasis)
- Met drukverband of drukkend verband
- Met knevelverband of tourniquet
- Bloedend lichaamsdeel hoger plaatsen
- Stoppen binnen paar minuten anders naar dierenarts
- Tegendruk uitoefenen gedurende 5minuten
Bloedneus
Stappenplan
- Leg ijs of koele doek op bloedende kant
- Bloeding stopt normaal snel
- Langer dan 1 uur: naar dierenarts!
- !! niets in neusgaten stoppen!!
Brandwonden
Algemeen
- Oppervlakkige brandwonden kan je onderverdelen in 1e graad en 2e graad brandwonden.
- 1e graad: huidoppervlak beschadigd
- 2e graad: huidoppervlak beschadigd en blaarvormig
- Diepe brandwonden kan je onderverdelen in 3e, 4e, 5e en 6e graads brandwonden
- Deze zijn door de huidlagen heen, hoe dieper de weefsels aangetast, hoe hoger de graad
Stappenplan
- Bij grote of ernstige brandwonden
- Afkoelen gedurende 10 à 30 minuten met koud lopend water
- Afdekken wonde
- Zo snel mogelijk naar dierenarts
- Bij kleine 1e graad brandwonden
- Afkoelen gedurende 10 à 30 minuten met koud lopend water
- Zalf aanbrengen
- Afdekken wonde
Epileptische aanval
Algemeen
Bij epilepsie vindt er een soort ontlading in de hersenen plaats waardoor de hond in een algehele kramptoestand kan komen. De meest voorkomende symptomen zijn heftig schokken, schuimbekken en urineverlies.
Stappenplan
- Zorg dat de hond zich niet kan bezeren, haal alles uit de buurt.
- Hou alles goed bij; hoe lang duurt de aanval, wat ziet u, heeft de hond een blauwe tong?
- Duurt de aanval langer dan 10 minuten, contacteer dan zeker een dierenarts. Als het een eerste aanval is, is het aan te raden binnen 24 uur een afspraak te maken om de hond te laten onderzoeken.
Fracturen
Algemeen
Er zijn twee soorten fracturen: gesloten en open fracturen
Gesloten: bot gebroken, huid intact
Open: het bot steekt door de huid
Stappenplan
- Bij gesloten fracturen
- Forceer niets
- Immobiliseer breuk door spalk of Robert Jones verband
- Zo snel mogelijk naar dierenarts
- Bij open fracturen
- Forceer niets
- Bedek boteinde met steriel vochtig gaasje
- Ondersteun poot tijdens transport naar dierenarts op dik, stevig en zacht oppervlak
- !! niet terug duwen !!
Hartstilstand
Algemeen
Een kleine hond kan je met een hand vast houden terwijl je je andere hond recht op zijn hart plaatst. Grote honden reanimeer je op het wijdste deel van hun borstkas. Greyhounds en bulldogs hebben een tonvormige borstkast en reanimeer je best op hun borstbeen.
Stappenplan
- Kijk of de hond nog ademt en bel een dierenarts.
- Zorg dat de hond op een plat oppervlak ligt. De linkerzijde moet naar boven liggen en de rechterzijde naar beneden.
- Reanimeer met gestrekte armen. Druk de borstkas in tot een diepte van ongeveer een kwart tot een derde van het borstbeen. De frequentie die je moet aanhouden is 30 keer per minuut gedurende 2 minuten.
- Controleer of er een hartslag is.
Insectenbeet
Stappenplan
- Verwijder angel indien mogelijk
- Neutraliseer gif
- Bij: zout
- Wesp: azijn
- Bedek met ijs of koude doek (zwelling)
- Insectenzalf aanbrengen (jeuk)
- !!!allergische reactie? Zie shock!!!
Bij steken in de mond of keel best meteen langs dierenarts gaan.
Onderkoeling
Algemeen
Hypothermie of onderkoeling, hoe dunnere vacht en hoe kleiner het ras, hoe meer risico
Symptomen
- Trage oppervlakkige ademhaling
- Bibberen
- Koud aanvoelen
- Zwakke pols
- Bleke slijmvliezen
Stappenplan
- Haal dier uit koude
- Wrijf dier droog met handdoek
- Warm dier op (deken, warmtelamp, lauwe douche, kleine beetjes lauw suikerwater…)
- Niet te snel opwarmen!!
- Controleer lichaamstemperatuur om de 10 en stop opwarming bij 38°C
Oogbalprolaps
Algemeen
Oogbalprolaps is een voorwaartse verplaatsing van de gehele oogbol. Dit komt vaak voor bij rassen met ondiepe oogkassen of na een trauma.
Stappenplan
- Bedek oog met schone, koude vochtige doek
- Ondersteun het oog
- Zo snel mogelijk naar dierenarts
- !!nooit zelf terug duwen!!
Oververhitting
Algemeen
Hyperthermie of oververhitting, normale temperatuur bij hond: 37,5-39°C.
Symptomen
- Hoge temperatuur
- Snelle hartslaag
- Hijgen
- Kwijlen
- Rode tong, slijmvliezen
- Braken
- Waggelen, neerstuiken
Stappenplan
- Haal dier uit warmte
- Verwijder overvloedig speeksel met doek
- Koel dier af (schaduw, airco, ventilator, natte handdoeken, kleine beetjes laten drinken)
- !!! niet forceren, geen ijskoud water of ijs!!!
- Dier schoonwrijven
- Controleer lichaamstemperatuur om de 10mnuten
- Stoppen met afkoelen als 39°C wordt bereikt
Schaaf-, snij en steekwonden
Stappenplan
- Oppervlakkige wonde:
- Reinig en ontsmet met een zoutoplossing of ontsmettingsmiddel.
- Dek de wonde af om te voorkomen dat je hond eraan likt. Bij likken is het verstandig om een kraag aan te doen en te laten controleren door een dierenarts.
- Honingzalf zorgt voor een betere heling, dit kan je altijd op de wonde doen.
- Diepe wonde:
- Meestal moet een diepe wonde worden gehecht. Bel zo snel mogelijk een dierenarts en volg zijn instructies.
Shock
Algemeen
Levensbedreigende toestand na ernstige bloeding, hartfalen, vergiftiging, allergische reactie…
Symptomen
- Lichte shock
- Snelle ademhaling en hartslag
- Zwakke pols
- Bleke slijmvliezen
- Koude poten, oren, staart en huid
- Rusteloos, verward, suf
- Ernstige shock
- Onregelmatige en oppervlakkige ademhaling
- Onregelmatige en snelle hartslag
- Zeer zwakke pols
- Witte tot blauwe slijmvliezen
- Daling lichaamstemperatuur
- Collaps, bewusteloosheid
Stappenplan
- Dier warm houden
- Tong naar buiten trekken en nek strekken (bij bewusteloos dier)
- Achterhand hoger leggen dan voorhand
- Zo snel mogelijk naar dierenarts!!!
- Geen drank of voedsel geven!!!
Teek
Algemeen
Verwijder een teek best zo snel mogelijk, liefst binnen de 48 uur. Dit beestje kan namelijk ziektes overbrengen. Een teek is maar zo groot als een erwt en meestal zwart. Als ze bloed hebben gezogen, kunnen ze veel boller staan.
Stappenplan
- Verwijder de teek best met een tekentang en niet met een pincet of met de blote handen.
- Steek de tekentang zo dicht mogelijk tegen de huid.
- Trek de teek recht omhoog of met een draaiende beweging uit de huid.
- Controleer of de kop en alle pootjes van de teek zijn verwijderd.
- Ontsmet de plaats waar de teek zat. Doe dit nooit opvoorhand, dit zorgt ervoor dat de teek zijn maaginhoud uitbraakt. Hierdoor kan hij de Borrelia-bacterie overdragen.
Verdrinking
Algemeen
Ze zijn gewoonlijk goede zwemmers, riskeer nooit je eigen leven.
Stappenplan
- Bij aan land komen: muil schoon vegen en water uit longen laten lopen
- Dier op helling leggen (water uit luchtwegen)
- Ademhaling controleren
- Droogwrijven en warm houden in deken
- Zo snel mogelijk naar dierenarts
Vergiftiging
Algemeen
Giftig voor honden:
- Geneesmiddelen
- Schoonmaak en bestrijdingsmiddelen
- Planten (meeste zijn hetzelfde als voor mens)
- Humane voedingsmiddelen
- Koffie, alcohol
- Chocolade
- Druiven, rozijnen
- Rauwe aardappel
- Avocado
- Noten
- Tomaten
- Uien, knoflook
- Champignons
- Niet zeker? Zoek het op!
Symptomen
- Braken
- Hoesten
- Benauwd
- Sloom of net opwinding
- Evenwichtsverlies
- Spiertrillingen
- Bloedingen
Stappenplan
- Haal resterend gif weg
- Neem contact op met dierenarts of antigifcentrum (wat? Hoeveel? Symptomen?
- Beperk opname: verwijder resten uit bek, spoelen met lauw water
- Enkel laten braken indien nog geen symptomen zijn (enkel op advies dierenarts)
- Eventueel mengsel met actieve kool
- Verdun het gif door water te laten drinken (als bij bewustzijn is)
- Zo snel mogelijk naar dierenarts
Verstikking
Algemeen
De meest voorkomende symptomen: kokhalzen, paniek, piepen, onrustig…
Stappenplan
- Verstikking in keel
- Plaats hond in zithouding met knieën en rug naar je toe
- Open zijn muil
- Inspecteer mond en keel
- Bij vreemd voorwerp, dit verwijderen met vingers
- Steek vingers via zijkant bek richting keelholte en sla die achter voorwerp
- Voorwerp naar voren trekken
- Verstikking in luchtwegen
- Ondersteboven houden
- Bij kleine hond
- Ondersteboven vasthouden bij achterpoten en 10 seconden door elkaar schudden
- Bij grote hond
- Hond in ‘kruiwagenpositie’ brengen
- Slaan tussen schouderbladen
- Laat hond zitten, staan of hangen
- 4 à 5 scherpe bewegingen tussen schouderbladen uitvoeren (platte hand)
- Heimlich manoeuvre
- 1 hand plaatsen op zachte plaats onder borstbeen vlak onder ribbenboog
- Andere hand vuist omvatten
- Met krachtige ruk trekken, met vuist schuin naar boven
- Bij klein dier: hond ondersteboven houden
- Groter dier: overheen staan
- Bij kleine hond
- Ondersteboven houden
Vrieswonden
Algemeen
Vrieswonden zorgen voor plaatselijke bevriezing aan oorpunten, lippen, staart, scrotum en voetkussens.
- 1 e graad: vale huid, grijs of blauw verkleurd en voelt koud aan
- 2e graad: blaren of zweren, zwelling
- 3e graad: donkere of zwarte huid, contrast aangetast weefsel
Stappenplan
- Opwarmen getroffen delen
- !! niet wrijven en geen heet water!!
- Afdekken wonde
- Bij grote en ernstige wonden zo snel mogelijk naar dierenarts
- Andere: beschermen tegen infectie
Om je te voorzien op kleine ongelukjes, is het altijd handig om een EHBO-kit in huis te hebben voor je huisdier.
Een goede EHBO-kit bevat:
- Honingzalf
- Koolstoftabletten
- Ontsmettingsvloeistof
- Pincet
- Reistabletten tegen wagenziekten
- Muilkorf
- Nagelschaar
- Steriele gaasjes
- Steriel water
- Tekentang
- Telefoonnummer van je dierenarts
- Thermometer
- Verband
- (Verband) schaar
- Vlooien- en tekenbestrijdingsmiddel
- Witte watten
- Zakmes
- Zonnecrème
Je kan ook makkelijk een volledig EHBO-kit aankopen:
- Traumapet-ehbo-kit-dieren-19delig | Fortheloveofpaws.be
- EHBO-kits voor honden | Bestellen | Medpets.be
- Covarmed EHBO-Kit Huisdieren 1 St - farmaline.be
Wil je graag nog beter voorbereid zijn? Dan kan dit door een EHBO-cursus te volgen. Je hebt heel wat verschillende cursussen maar hier alvast enkele mensen die dit geven: